27/09/2009

Απατηλές οι "πράσινες" υποσχέσεις για τις συντάξεις

Του ΚΩΣΤΑ ΚΑΤΙΚΟΥ

Κατάργηση του ΕΚΑΣ ή νέα φορολογία ύψους 2,7 δισ. ευρώ κρύβει η «υποσχετική» του ΠΑΣΟΚ για κατώτατη σύνταξη 500 ευρώ, όπως αποκαλύπτει σήμερα με συνέντευξή του στον «Α.Τ.» ο γενικός γραμματέας Κοινωνικής Ασφάλισης του υπουργείου Απασχόλησης Δημοσθένης Μαμμωνάς.
Ο κ. Μαμμωνάς ρίχνει φως στην ερεβώδη περίοδο του Χρηματιστηρίου το 1999 και τονίζει ότι τα Ταμεία έριξαν στον άδειο πάτο του τζόγου πάνω από 2 δισ. ευρώ. «Αυτό που συνέβη ήταν ότι χρήματα των Ελλήνων ασφαλισμένων χρησιμοποιήθηκαν χωρίς αιδώ για να πλουτίσουν κάποιοι σε βάρος κάποιων άλλων», λέει χαρακτηριστικά.
Ξεσκεπάζει τέλος τους κατ’ επάγγελμα «κινδυνολόγους», λέγοντας ότι όσα έλεγαν δημόσια για κατάρρευση της περιουσίας των Ταμείων σήμερα διαψεύδονται, καθώς τα αποθεματικά τους έχουν αυξηθεί στα 36,2 δισ. ευρώ.

* Το ΠΑΣΟΚ λέει ότι θα δώσει δίκαιη και αξιοπρεπή σύνταξη, με ένα ποσό των 500 ευρώ ως βάση και από κει και πάνω ο καθένας θα παίρνει ανάλογα με το τι έχει πληρώσει. Μπορεί να εφαρμοστεί και πώς;
«Σήμερα τα κατώτατα όρια σύνταξης που καταβάλλει το ΙΚΑ είναι ήδη κοντά στα 500 ευρώ (για την ακρίβεια 486!). Σε αυτό το ποσό συνήθως προστίθενται η επικουρική σύνταξη που λαμβάνει μεγάλο ποσοστό συνταξιούχων του ΙΚΑ καθώς και το ΕΚΑΣ. Ετσι, το συνολικό ποσό για τον συνταξιούχο από αυτές τις τρεις πηγές υπερβαίνει, στην πλειοψηφία των περιπτώσεων τα 700 ευρώ. Για να απαντήσει, λοιπόν, κανείς στην εύστοχη ερώτησή σας πρέπει να προχωρήσει σε υποθέσεις εργασίας λόγω ακριβώς της (συνήθους) αοριστίας και ασάφειας που διακρίνει τις προεκλογικές εξαγγελίες της αξιωματικής αντιπολίτευσης: κι αυτό γιατί το ΠΑΣΟΚ δεν έχει διευκρινίσει τι ακριβώς έχει στο μυαλό του -γιατί στο πρόγραμμά του δεν το αναφέρει- όταν μιλάει για 500 ευρώ σύνταξη. Εννοεί, για παράδειγμα, ότι θα συμπεριλαμβάνει το ΕΚΑΣ σε αυτά τα 500 ευρώ; Αν ναι, αυτό σημαίνει απαράδεκτη μείωση συντάξεων για όσους λαμβάνουν σήμερα το εν λόγω βοήθημα, όπως εξήγησα παραπάνω. Ακόμη όμως κι αν δεν αποδώσουμε κακή πρόθεση στον αρχηγό του ΠΑΣΟΚ και υποθέσουμε ότι δεν θα καταργήσει το ΕΚΑΣ, τότε θα χρειαστεί ετησίως επιπλέον 2,7 δισ. ευρώ, αύξηση που προκύπτει από πιθανή αύξηση των μειωμένων κατώτατων ορίων που πληρώνει το ΙΚΑ από πιθανή αύξηση στον ΟΓΑ (από τα 330 στα 500 ευρώ) αλλά και από αντίστοιχες αυξήσεις σε άλλα Ταμεία. Και λέω πιθανώς γιατί πέραν της γενικής εξαγγελίας δεν κατέστη δυνατό να δώσει η αξιωματική αντιπολίτευση διευκρινίσεις για τον τρόπο εφαρμογής της εξαγγελίας της. Από πού άραγε θα τα βρει; Διότι δύο είναι οι δυνατότητες που έχει: είτε θα δανειστεί αυτά τα χρήματα είτε θα επιβάλει φόρους τουλάχιστον 2,7 δισ. ευρώ ετησίως. Και λέω τουλάχιστον γιατί οι αυξήσεις σε μεγαλύτερα ποσά απαιτούν -προφανώς- και τη διαθεσιμότητα μεγαλύτερων ποσών. Ολα αυτά, επομένως, είναι τουλάχιστον αντιφατικά και πρόχειρα. Σημειώνω, επίσης, ότι η κοινωνική πολιτική δεν μπορεί να ασκείται σε βάρος της ανάπτυξης και το μοντέλο που μάλλον προτείνει το ΠΑΣΟΚ είναι: να φορολογήσουμε περισσότερο τα μεσαία και χαμηλά κοινωνικά στρώματα που συνεισφέρουν κατά βάση στον κρατικό Προϋπολογισμό ώστε να πληρώσουμε μεγαλύτερες συντάξεις».

* Ποιο ήταν το έλλειμμα στο Ασφαλιστικό το 2004 και πού βρίσκεται σήμερα;
«Το πρόβλημα με το Ασφαλιστικό δεν είναι σήμερα πρόβλημα ταμειακών διαθεσίμων, αφού το σύστημά μας παρουσιάζει για το 2008 οργανικό πλεόνασμα ύψους 3,6 δισ. ευρώ, μετά τη γενναία κρατική επιχορήγησή του. Το αναλογιστικό έλλειμμα οφείλεται, κυρίως, σε δύο πηγές: αφορά αφενός σε όσους εισήλθαν στην αγορά εργασίας προ του 1993 και οι οποίοι, για να είμαστε απολύτως ειλικρινείς, πληρώνουν σχετικά χαμηλές εισφορές έναντι των συντάξεων που έχουν να λάβουν όταν συνταξιοδοτηθούν. Αυτό είναι το πρόβλημα που αντιμετωπίζει σήμερα ο ΟΑΕΕ, όπου οι χαμηλές εισφορές δεν επαρκούν για την πληρωμή των υψηλών συντάξεων. Στο ΙΚΑ, τα όποια ελλείμματα προέρχονται από τον κλάδο υγείας -και όχι από τον κλάδο σύνταξης- το οποίο αναδεικνύει το δεύτερο παράγοντα που επηρεάζει την εμφάνιση ελλειμμάτων στο μέλλον δηλαδή το δημογραφικό, τη γήρανση του πληθυσμού, καθώς όταν θα πρέπει να πληρωθούν υψηλές συντάξεις θα υπάρχουν πολλοί λιγότεροι εισφέροντες. Για αυτούς τους λόγους, το σύστημα εμφάνιζε μετά το 2020 σημαντική αστάθεια στην ισορροπία εισροών – εκροών. Αυτά τα προβλήματα δεν μπόρεσαν να αντιμετωπίσουν οι νόμοι του ΠΑΣΟΚ. Επρεπε, επομένως, να εισαχθούν ριζικές τομές, όπως και έγινε τον Απρίλιο του 2008 με την ψήφιση του νόμου 3655 για την ασφαλιστική μεταρρύθμιση. Με το νόμο -πέρα από το διοικητικό κομμάτι των ενοποιήσεων που περιόρισε τους 133 φορείς και κλάδους σε 13 νέα, ισχυρά και ευέλικτα Ταμεία- θεσπίστηκαν μια σειρά αλλαγές στα ειδικά όρια ηλικίας με ένα στόχο: να καταπολεμηθεί το διαφαινόμενο αναλογιστικό έλλειμμα μετά το 2020. Οι ρυθμίσεις που υιοθετήθηκαν περιλαμβάνουν, συνοπτικά, την επιμήκυνση του χρόνου παραμονής στην αγορά εργασίας και παράλληλα την αποθάρρυνση των (συνήθως καταχρηστικών) πρόωρων συνταξιοδοτήσεων και τον αναγκαίο εξορθολογισμό επαχθών για το σύστημα επικουρικών συντάξεων. Επίσης, συστήθηκε το Ασφαλιστικό Κεφάλαιο Αλληλεγγύης Γενών (ΑΚΑΓΕ) με στόχο τη δημιουργία ενός «κουμπαρά» που θα ανοίξει το 2019. Υπολογίζουμε ότι σε αυτό τον κουμπαρά θα έχει τοποθετηθεί το 7% του ΑΕΠ το 2019».

* Με το σκάνδαλο του Χρηματιστηρίου το 1999, τα Ταμεία υπέστησαν πραγματική ζημιά στα αποθεματικά τους;
«Από το 1999 έως το 2002 η απομείωση της αξίας των χρεογράφων έφτασε τα 2 σχεδόν δισεκατομμύρια ευρώ. Η αλήθεια, λοιπόν, είναι ότι οι τότε διοικήσεις των Ταμείων τοποθέτησαν 2 δισεκατομμύρια ευρώ από την περιουσία τους σε μετοχές και αμοιβαία στο Χρηματιστήριο συντελώντας -ως μη όφειλαν εκ της θέσης τους ως θεσμικοί επενδυτές- στη μεγαλύτερη αναδιανομή πλούτου σε βάρος των Ελλήνων πολιτών. Αυτό που συνέβη ήταν ότι χρήματα των Ελλήνων ασφαλισμένων χρησιμοποιήθηκαν χωρίς αιδώ για να πλουτίσουν κάποιοι σε βάρος κάποιων άλλων. Επαναλαμβάνω: τα Ταμεία δεν «παίζουν» κάθε μέρα στο Χρηματιστήριο αλλά είναι μακροπρόθεσμοι θεσμικοί επενδυτές και το νέο νομοθετικό πλαίσιο που ψήφισε η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας το καλοκαίρι του 2007 θέτει αυστηρούς επενδυτικούς κανόνες για τη διαχείριση της περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης με κριτήρια την απόλυτη διαφάνεια και τη μετρήσιμη αποδοτικότητα των αποθεματικών τους».

* Πώς αξιολογείτε την εξέλιξη της περιουσίας των Ταμείων από το 2004 μέχρι σήμερα, Σεπτέμβριο του 2009 με βάση τα στοιχεία που δημοσιεύτηκαν την Παρασκευή από την κ. Πετραλιά;
«Τα στοιχεία βρίσκονται στη διάθεση του κάθε πολίτη στο δικτυακό τόπο www.periousia.gr. Η αποτίμηση της περιουσίας των Ταμείων της 31/12/2008, όπως απεικονίζεται στην καταμέτρηση της 31/8/2009 είναι 31,2 δισ. ευρώ, και με τα 4,5 δισ. ευρώ σε ομόλογα που δόθηκαν πρόσφατα στο ΙΚΑ έναντι οφειλών του Δημοσίου από το 2001, καθώς και τις εισροές κεφαλαίων της ΕΔΕΚΤ-ΟΤΕ φτάνει στα 36,2 δισ. ευρώ. Εχουμε φτάσει και ξεπεράσει το ύψος της περιουσίας πριν από το ξέσπασμα της διεθνούς οικονομικής κρίσης. Στις 31/12/2008, το σύνολο της περιουσίας των Ταμείων ανήλθε σε 29,5 δισ. ευρώ, με πτώση μόλις 5% σε σχέση με την αμέσως προηγούμενη χρονιά και άνοδο 35% σε σχέση με το 2003. Πτώση που οφείλεται στην ραγδαία υποχώρηση των αξιών σε όλα τα χρηματιστήρια του κόσμου και αντανακλάται στην αξία μετοχών και αμοιβαίων κεφαλαίων που έχουν στη διάθεσή τους τα Ταμεία. Θέλω, ωστόσο, εμφατικά να σημειώσω τα εξής: έχω στη διάθεσή μου μια σειρά από δημοσιεύσεις στον Τύπο αλλά και αποδελτιώσεις δήθεν ενημερωτικών εκπομπών της τηλεόρασης που αναφέρονταν στο θέμα αυτό ήδη από τον Οκτώβριο του 2008. Διάφοροι «ειδήμονες» μιλούσαν τότε για κατάρρευση, για εικόνα διάλυσης, για ύψος περιουσίας 22-23 δισ. και πτώση 8,5 δισ.
Επιτρέψτε μου και μένα όμως να εκφράσω μια απορία: ποιον εξυπηρετούν οι κραυγές της καταστροφής; Ποιοι και γιατί δημιουργούν συνθήκες ανασφάλειας στους πολίτες; Ποιοι δημιουργούσαν κλίμα ότι δήθεν η περιουσία είχε φτάσει στα 23 δισ. ευρώ ενώ στην πραγματικότητα έχουμε σήμερα μια αύξηση της περιουσίας της τάξης του 66% έναντι του 2003; Η ίδια η πραγματικότητα τους διαψεύδει οικτρά και οφείλουν να απολογηθούν στον ελληνικό λαό. Η αλήθεια είναι ότι η κυβέρνηση της Ν.Δ., παρά τις αντικειμενικά δύσκολες δημοσιονομικές συνθήκες, διασφάλισε πλήρως τη σύνταξη και την περίθαλψη για τον Ελληνα ασφαλισμένο και συνταξιούχο και εγγυάται ότι το ίδιο θα συνεχίσει να κάνει και μετά τις εκλογές της 4ης Οκτωβρίου, προς όφελος τόσο της σημερινής όσο και των επόμενων γενιών»…