Καταχωρήθηκε σε Μαΐου 24, 2009, 11:11 πμ BG
αποθηκεύστε το
Εκτυπώστε το
Στείλτε το με email
Το έργο των αγίων ισαποστόλων Κυρίλλου και Μεθοδίου και ο πολιτισμός της Ευρώπης
Μια από τις πιο φωτεινές και λαμπρές γιορτές στην Βουλγαρία είναι η 24η Μαΐου, η ημέρα των σλαβικών γραμμάτων και της βουλγαρικής παιδείας και πολιτισμού. Την ημέρα αυτή όλα τα σχολεία, πανεπιστήμια και πολιτιστικοί θεσμοί τιμούν επάξια το έργο των αγίων αδελφών Κυρίλλου και Μεθοδίου.
Τον ένατο αιώνα ο Κύριλλος δημιουργεί το πρώτο σλαβικό αλφάβητο, το γλαγολιτικό, στη βάση των νοτιοδυτικών βουλγαρικών διαλέκτων . Οι δυο αδελφοί διαδίδουν την καινούργια γραφή και τα μεταφρασμένα απ’ αυτούς στη σλαβική γλώσσα βιβλία στα εδάφη της Μεγάλης Μοραβίας (στη σημερινή Τσεχία, Σλοβακία και Ουγγαρία). Για τις υπηρεσίες και την συμβολή τους στη διάδοση του χριστιανισμού ο ι Κύριλλος και Μεθόδιος ανακηρύχτηκαν άγιοι ήδη τον 9ο αιώνα , ενώ το 1980 ο πάπας Ιωάννης Παύλος Β’, α ναγνωρίζοντας το έργο το υς , τους ανακήρυξε συμ προστάτες της Ευρώπης.Μετά το θάνατο των δυο αδελφών, το έργο τους συνεχίζουν οι μαθητές τους. Πέντε από αυτούς, ο ι Κλήμης , Ναούμ, Σάβ β α ς , Γκοράζντ και Αγ γ ελάρι ος γίνονται δεκτοί στ η Βουλγαρία από τον τότε ηγεμόνα Μπορίς τον Α', ο οποίος τους εξασφαλίζει τις απαραίτητες συνθήκες για τη συνέχιση του έργου τους.Έτσι δημιουργούνται οι περίφημες λογοτεχνικές σχολές του Πρεσλάβ ( στην βορειοανατολική Βουλγαρία) και της Αχρίδας, που μετατρέπονται σε κέντρα πολιτισμού και γραμμάτων για την εποχή εκείνη. Θεμελιώνεται η γραπτή σλαβική παράδοση που περνάει τα σύνορα της Βουλγαρίας και καρποφορεί στη Ρωσία, Σερβία και Ρουμανία. Στην Βουλγαρία επίσης δημιουργείται το κυριλλικό αλφάβητο που φέρει το όνομα του αγίου Κυρίλλου και που σήμερα χρησιμοποιείται από 200 εκατομμύρια άτομα της Ευρώπης και της Ασίας.Και μέχρι σήμερα οι σλαβολόγοι συνεχίζουν να ψάχνουν άγνωστες πηγές για το έργο των φωτιστών των Σλάβων. Στο Επιστηµονικό Κέντρο Κυρίλλου και Μεθοδίου, στην Βουλγαρική Ακαδημία Επιστημών, στη Σόφια, κάποιοι από τους καλύτερους και παγκοσμίως αναγνωρισμένους επιστήμονες στον τομέα της Σλαβολογίας μελετούν κάθε κομμάτι της ιστορίας που μπορεί να δώσει καινούργια στοιχεία για την ιστορία της σλαβικής γλώσσας.Η Δρ Σλάβια Μπαρλίεβα είναι αναπληρώτρια διευθύντρια του Κέντρου Κυρίλλου και Μεθοδίου . Να πώς περιγράφει τις επιστημονικές της ενασχολήσεις: "Η επιστήμη που ασχολείται με το έργο του Κυρίλλου και Μεθοδίου ονομάζεται "Παράδοση Κυρίλλου και Μεθοδίου". Είναι ένας ευρύς όρος που περιλαμβάνει όλο το σύστημα γραπτών πηγών για την τιμή των αγίων αδελφών. Θα μπορούσαμε να αναφέρουμε εδώ όλα εκείνα τα μνημεία που τους μνημονεύουν, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιήθηκαν σαν σύμβολα για τη δημιουργία μιας εθνικής ταυτότητας ή για την υπεράσπιση μιας ή άλλης ιδεολογίας. Η παράδοση αυτή έχει στην πραγματικότητα μακριά ζωή και πάντα παρουσιάζει κατά κάποιο τρόπο στον πολιτιστικό χώρο της Ευρώπης. Στην ουσία τα μόνα έγγραφα, που έχουμε από την εποχή του Κυρίλλου και Μεθοδίου είναι ακριβώς έργα δυτικών συγγραφέων, διευκρινίζει η κα Μπαρλίεβα. Είναι επιστολές και έγγραφα από το Παπικό γραφείο και φυλάσσονται στα μυστικά αρχεία του Βατικανού ως χειρόγραφα σε έναν κατάλογο. Πρόκειται για τον αρχαιότερο σωζόμενο κατάλογο του πάπα Ιωάννη Η’. Στη συνέχεια έχουμε διάφορα λογοτεχνικά έργα, τους βίους των Κυρίλλου και Μεθοδίου, γραμμένοι στη λατινική γλώσσα. Στη λατινική παράδοση τιμάται κυρίως ο άγιος Κύριλλος. Ο βίος τους αναφέρει ότι κατά τη διάρκεια της περιοδείας τους στη Χερσόνησο, βρήκαν τα λείψανα του αγίου Κλήμεντος πάπα Ρώμης, τα οποία μεταφέρουν και δωρίζουν στην Αιώνια Πόλη. Το όνομα αυτού του πάπα αργότερα έλαβε και ένας από τους μαθητές τους, ο Κλήμης της Αχρίδας".Οι επιστημονικές ενασχολήσεις της κας Μπαρλίεβα πολλές φορές την οδηγούν σε άγνωστα μέχρι τώρα έγγραφα και συνεχίζουν να ρίχνουν πρόσθετο φως στο έργο του Κυρίλλου και Μεθοδίου και την επιρροή τους στην πνευματική ζωή της Ευρώπης. Ας αναφέρουμε ένα μόνο παράδειγμα: " Εκτός από τους βίους, εγώ η ίδια βρήκα πριν μερικά χρόνια ένα πολύ ενδιαφέρον ποίημα", συνεχίζει η κα Μπαρλίεβα. "Πρόκειται για ποίημα, γραμμένο στη λατινική γλώσσα που σώζεται μόνο σε ένα αντίγραφο. Είναι μοναδικό και επαινεί τον άγιο Κύριλλο για το ότι έφερε στη Ρώμη τα λείψανα του αγίου Κλήμεντος πάπα Ρώμης και για το ότι "με το λόγο και το κήρυγμά του έπλυνε τις αμαρτίες της Αιώνιας Πόλης και φώτιζε τον λαό". Το ποίημα είναι πολύ όμορφο και αποτελούσε μέρος της χρονικής της μονής του Αγίου Κλήμεντος. Έμεινε άγνωστο επειδή είναι γραμμένο στα εσωτερικά περιθώρια, ανάμεσα σε δυο σελίδες σαν ποιητικό έργο και έτσι το βρήκα".Άλλο ενδιαφέρον σημείο από τη διήγηση της Δρας Μπαρλίεβα για την επιρροή των δυο αδελφών στους δυτικούς Σλάβους αποτελεί το γεγονός ότι από το 1345, δηλαδή τα χρόνια του βασιλιά της Τσεχίας, Καρόλου Δ’ ο οποίος ήταν ταυτόχρονα και αυτοκράτορας της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, έχουμε ένα διάταγμα, το οποίο μαρτυρεί την λειτουργική τιμή των δυο αδελφών στα εδάφη της Τσεχίας. Η μνήμη τους εορταζόταν στις 9 Μαρτίου. Τότε οι Κύριλλος και Μεθόδιος ανακηρύχτηκαν προστάτες άγιοι της Τσεχίας." Σε χειρόγραφα από την Πολωνία φαίνεται ότι η μνήμη των αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου επίσης εορταζόταν την 9η Μαρτίου, αλλά ο εορτασμός αυτός χρονολογείται από τον ΙΕ’ αιώνα, κυρίως στην Κρακοβία", συνεχίζει η Σλάβια Μπαρλίεβα. "Εκεί σώζονται ακολουθίες και υποσημειώσεις που περιγράφουν αυτή την ημέρα ως σημαντική εορτή. Ώστε, την περίοδο που η τιμή τους σιγά-σιγά σβήνει στην Τσεχία, αναβιώνει πάλι στην Πολωνία, ως τον ΙΣΤ’ αιώνα, οπότε ξεχνιέται και εκεί. Τελικά, όταν στα τέλη του 16 αιώνα ο Κύριλλος και Μεθόδιος καταγράφηκαν στο ημερολόγιο της Ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας, καταχωρήθηκαν εκεί ακριβώς σαν προστάτες της Πολωνίας. Οπότε δεν είναι καθόλου τυχαίο πως ένα αιώνα αργότερα ο πάπας Ιωάννης Παύλος Β’ ο οποίος καταγόταν από την Πολωνία, τους έκανε προστάτες της Ευρώπης".

Κείμενο: Λίνα Ιβανόβα
Μετάφραση: Αλεξέι Σταμπολώβ